Hoe begin je met bier brouwen vanuit het niets?

Er zijn verschillende manieren om te beginnen met bier brouwen vanuit het niets. Als je een complete beginner bent, kun je op een veilige manier beginnen en je eerste bier brouwen met een kant-en-klaar bierpakket van moutextract. Als je je moedig voelt, kun je direct overgaan op het brouwen van volkorenbier en vanaf nul bier brouwen met mout, water, hop en gist.

Brouwen met moutextract is de makkelijkste manier om te beginnen met bier brouwen. De apparatuur die je nodig hebt om bier te brouwen met een kant-en-klaar bierpakket heb je ook nodig als je later begint met volkoren brouwen. Wanneer je bier brouwt met een kant-en-klare mout wort kit, beperk je de bronnen van fouten tot schoonmaken en bottelen. Mocht er iets misgaan, dan is de oorzaak gemakkelijk te vinden. De veiligste manier om bij de eerste poging een goed bier te brouwen, is om te beginnen met een kant-en-klare brouwkit op moutextract.

Allgrain brouwen (brouwen op mout en hop) vereist iets meer apparatuur, maar is niet moeilijker dan onze voorouders jarenlang hebben gedaan en ooit als onderdeel van hun dagelijks leven hadden.

Je kunt op verschillende manieren beginnen met Allgrain brouwen.

• Keukenbrouwen in batches van 5 liter. De batches worden gemaakt op mout, spuitmout, moutextract of een mengsel. Hier is het meestal de grootte van de pot die bepaalt welke methode het beste voor je is. Brouwen in de keuken neemt niet veel ruimte in beslag en kan meestal worden gedaan met gereedschap dat je al in je keuken hebt.
• Grotere hoeveelheden brouwen in een grote pan met een warmtebron zoals gas of elektriciteit. Hier brouw je in een speciale brouwzak die Brew in a bag wordt genoemd. De pan heeft een valse bodem (een verhoging van de bodem) waarop je de beslagzak plaatst zonder dat hij aanbrandt. Vervolgens gebruik je meestal een melkvat voor het uitlogen. Een speciale gistemmer met kleine zeefgaatjes in de bodem. Brouwen op deze manier kost iets meer ruimte en stelt hogere eisen aan warmtebronnen en pannen.
• De derde optie is brouwen met een brouwhuis. Met een brouwhuis is het brouwproces iets eenvoudiger omdat je min of meer alle stappen behalve de fermentatie in het brouwhuis kunt uitvoeren. De meeste brouwsets zijn groot, maar nemen minder ruimte in beslag dan brouwen met ketels.

Welke manier je ook kiest om te gaan brouwen, je hebt toegang tot water, een warmtebron/elektriciteit en de mogelijkheid om grondig schoon te maken nodig.

Als je een allgrain kit gaat gebruiken, kun je die hier vinden.

Allgrain bier brouwen is gebaseerd op 11 stappen in een vaste volgorde, als je ze nauwkeurig volgt kan er niet veel misgaan.

1. Schoonmaken: Waarschijnlijk de belangrijkste stap. Daarna komt hygiëne en daarna apparatuur, recepten en ingrediënten. Voordat je begint met brouwen, is het belangrijk dat je de apparatuur en de omgeving waar je gaat brouwen reinigt en desinfecteert.
2. Mout pletten: Het pletten van de mout moet zo kort mogelijk voor het brouwen gebeuren. Ongemalen mout is enkele jaren houdbaar, terwijl gemalen mout binnen drie maanden moet worden gebruikt. Als je de mout op de dag van het brouwen maalt, krijg je meer van de essentiële bestanddelen van de mout in je bier, wat voor een betere smaak zorgt. Het is belangrijk dat de mout correct wordt gemalen. De kafjes moeten eraan blijven zitten en gebruikt worden als filterbasis. De korrels moeten worden geplet zodat ze kunnen worden omgezet in vergistbare suiker. We zeggen meestal dat de moutvergruizer zo moet worden ingesteld dat je een creditcard door de gleuf kunt krijgen.
3. Maischen: Maischen is het gedeelte waar de geplette moutkorrels worden omgezet in suikers. Sommige van de suikers zijn vergistbaar en worden omgezet in alcohol. De andere, niet-vergistbare suikers geven body en volheid aan het bier. Tijdens het maischen worden ook eiwitten, smaak en kleur geëxtraheerd. Eiwitten dragen bij aan het schuim op het bier, ook wel bekend als de 'schuimkraag'. Smaakstoffen en kleur voegen karakter of stijl toe aan het bier.
4. Filteren en spoelen (uitlogen): Het uitloogproces is een belangrijke stap om alle suikers, smaken en kleuren van het beslag in het wort te brengen. Tijdens het logen wordt het moutbed gespoeld met bereid loogwater, dat normaal wordt verwarmd tot ongeveer 70 graden Celsius. Op het recept staat meestal hoeveel wort je moet hebben voor het koken.
5. Het koken van wort: Als het maischen (spoelen) klaar is, moet de vloeistof (wort) gekookt worden zodat het steriel wordt en voorkomt dat het bier gaat gisten. Als het wort te lang wordt gekookt, kunnen er ongewenste eiwitten vrijkomen die het bier troebel maken. Het koken wordt ook gebruikt om bitterstoffen (hop) aan het bier toe te voegen om het te helpen bewaren. De hop geeft onder andere alfazuur af, dat de zure bitterheid en smaak van het bier bewaart en verleent.
6. Koelen: Na het koken is het belangrijk om het wort snel te koelen om infectie te voorkomen en vervolgens gist toe te voegen. Het wort langzaam laten afkoelen verhoogt het risico dat het bier besmet raakt met bacteriën. Dit komt omdat het wort een echt mekka is voor de bacteriën en wilde gisten die zich in de lucht om ons heen bevinden. Deze bacteriën vermenigvuldigen zich zeer snel bij temperaturen tussen 30 en 50 graden. Daarom is het belangrijk dat het wort snel in temperatuur daalt en geen tijd in dit kritieke temperatuurbereik doorbrengt.
7. Giststarter en gisttoevoeging: Bij het brouwen is het belangrijk om een gist te kiezen die past bij het soort bier dat je gaat brouwen. Zodra je het wort (gekookte vloeistof) in een gesteriliseerde gistemmer hebt gegoten, is het belangrijk om de gist toe te voegen en het gistingsproces zo snel mogelijk te starten, omdat de gist helpt om het bier te bewaren.
8. Controleer of het gistingsproces loopt: Zodra je de gist hebt toegevoegd, is het belangrijk om te controleren of het gistingsproces is gestart. Je kunt dit meestal zien aan het borrelen in de gistbuis. Afhankelijk van het type bier dat je gaat maken, kan het gistingsproces verschillend snel starten. Bij een pils kan het tot 3 dagen duren voordat de gisting begint.
9. Nagisting: Na 7 - 14 dagen, afhankelijk van het biertype en de temperatuur, stopt de gisting en is het tijd om het bier over te gieten in een nieuwe gesterliseerde gistingsemmer en na te gisten. De nagisting moet plaatsvinden bij een lagere temperatuur dan de gisting. Bij voorkeur tussen 0 en 2 graden C, omdat dit helpt om het bier helderder te maken. De nagisting kan 5 dagen tot 6 maanden duren, afhankelijk van de temperatuur. Wanneer de nagisting ten einde loopt, is het goed om het bier een paar dagen op kamertemperatuur te laten staan. Dit is om eventuele diacetyl uit te gisten.
10. Bottelen of tappen: Het is nu tijd om je bier te bottelen. Je kunt je bier bottelen in bierflessen, vaten of partyvaten. Er zijn twee manieren om koolzuur toe te voegen. Ofwel voeg je suiker toe aan de fles met zogenaamde carbo drops. De overgebleven gist zal dan de suiker opeten en koolzuurgas vormen. Het nadeel van deze manier is dat je een kleinere bodem in je flessen krijgt. Optie twee vereist dat je een vat, regelaar en een zogenaamd beergun hebt. Je laat het bier dan carbonateren in het vat en giet het later over op flesjes met behulp van een beergun als je dat wilt.
11. Proeven: Na het bottelen is het tijd voor het belangrijkste deel. Proef de glorie! Smaakt het goed? Kun je de ingrediënten proeven? Is het bier helder? Is er een goede schuimkraag? Als je deze vragen met ja beantwoordt, is het brouwen een succesverhaal!